Externe verkeerstoren
Ze is een vrouw van rond de 50: leuke baan, leuk gezin, lieve vriendinnen en een tot nu een fantastische moeder met wie ze een goede band heeft.
Tot nu…want sinds een klein jaar heeft haar moeder de diagnose Dementie en is haar moeder steeds minder de moeder die ze kent.
Van dochter wordt je door deze diagnose in één keer in een achtbaan gegooid en krijg je ineens een heel stel nieuwe functies, die we dan “Mantelzorger” noemen: verzorger, oppasser, planner, vooruitdenker. Eigenlijk ben je de externe verkeerstoren van je moeder.
Dat is veel, heel veel, want je je bent al een kei in het regisseren van je eigen leven, maar je neemt deze dubbeltaak er uit liefde bij.
Ze komt bij mij in de praktijk met pijn in rug en benen. Èn ook erg druk in haar hoofd: “wat als…, dan dat. …”.
Waar ik haar bij help is het emotionele proces, want dat sneeuwt nogal onder: het verlies van je moeder. Ze heeft altijd een geweldige band met haar moeder gehad, waren veel samen en spreken elkaar dagelijks. Die band is er nog ergens, maar waar?
Waar in al het geregel en zorgen maken over, is die band nog intact en waar niet meer?
Mantelzorgers krijgen weinig ruimte om te rouwen, want ze zitten in die achtbaan! Geen wonder dat veel mantelzorgers, of het nu partners of kinderen zijn, het niet goed volhouden: lichamelijke klachten, ziek, overspannen of erger… Als mantelzorger zet je jezelf achteraan; na de zorgen om je moeder en al het geregel van de rest van je leven, dat even op pauze gaat. En dat “even” kan wel jaren duren.
Mijn advies aan deze dochter is: neem je tijd en je ruimte om óók verdrietig en misschien ook boos te zijn om het verlies van je moeder zoals je haar kende. En daarna kun je gaan kijken wat er nog wèl is: verbinding, liefde, contact èn ook genieten. Maar dat gebeurt pas als jij je moeder een beetje hebt losgelaten hebt en hebrt kunnen rouwen om haar….
Ben jij ook mantelzorger van een dierbare? Ik draag je een heel warm hart toe en wil je graag helpen met je eigen proces.
Als ik het verzorgingshuis van mijn moeder uitloop, zie ik haar ineens lopen. Ze komt met haar man vanuit de gang waar de mensen met dementie wonen. Ik ken haar: ze woont bij mij in de buurt en we hebben het al vaker gehad over haar mantelzorgtaken en wat dit haar kost. Al vaker heb ik haar aangeboden dat ze bij mij op de bank even mag bijtanken: even een uur diep ontspannen en opladen, zodat ze er weer tegen kan. Het leek haar fantastisch, maar ze kwam nooit. Net als al die mantelzorgers die ik dit aanbod doe en wie ik tot in het diepste van mijn hart, even een uur rust en ontspanning gun. Even tijd helemaal alleen voor hen. Zodat ze het mantelzorgen kunnen blijven dragen. Maar er is altijd iets te doen in het mantelzorgen: een overleg of één van de vele zorgtaken. Kort samengevat: 24 uur per dag, 7 dagen in de week aanstaan. Altijd alert zijn; nooit je aandacht laten verslappen. Waar is hij? Wat doet hij? Wat heeft hij nodig? Alle acties al voor zijn voor ze gebeuren. Alle behoeften al voelen voordat ze ongemak bezorgen. Hierdoor is er geen ruimte voor rust en ontspanning; het komt niet eens bij ze op. Ja, als het klaar is, als de hele lijst afgevinkt is. Maar die lijst is nooit afgevinkt. En nu woont haar man niet meer thuis. Dat wat ze nooit gedacht had, is toch gebeurd: hij woont op een afdeling met andere mensen met dementie. En nog is het mantelzorgen niet voorbij: iedere dag gaat ze bij hem langs. Overleggen, helpen, zorgen… Mijn vraag blijft altijd voor alle mantelzorgers en ook voor haar: Wanneer is het tijd voor jou? Wanneer stort jij in? Wanneer kun jij er niet meer zijn voor hem omdat je helemaal leeggegeven bent? Dit is geen dreiging of doemscenario: dit is de harde werkelijkheid. En een hele grote waarschuwing: Zorg voor jezelf, cijfer jezelf niet weg! Want echt, je houd het niet heel lang meer vol. Kun je af en toe voor jezelf kiezen en gun je jezelf een oplaadmoment? Je bent meer dan van harte welkom in mijn praktijk.
Jong Dementie… een nieuw woord, een jóng woord. Mijn aandacht blijft steeds maar hangen op het woordje Jong. Helaas komt het steeds vaker voor, maar is er zo weinig over bekend. Ja, Alzheimer kent iedereen en gelukkig zijn er steeds meer organisaties, programma’s en gemeenten die hier aandacht aan schenken en het onder de aandacht brengen. Jong dementie is een andere “tak van sport”; het is niet gewoon Dementie, maar dan op een jongere leeftijd! Het komt steeds vaker op mijn pad en echt; het beeld is heel anders. Allereerst en vooral de leeftijd: iemand is nog aan het werk en daar loopt hij* vast. Hij heeft een partner die nog aan het werk is en wiens leven opeens ophoudt. Hij heeft nog jonge kinderen die hun leven aan het opbouwen zijn en helemaal niet weten hoe om te gaan met deze ziekte. Degene met dementie verandert: de persoon die hij was wordt langzaam iemand anders, maar wel in een vaak fit lichaam. En hoe maak je en blijf je in contact met deze dierbare persoon? Ik wil een lans breken voor deze gezinnen. Hoe kunnen wij als gemeenschap om iemand met jong dementie blijven staan? Wat is er ècht nodig voor de mens met dementie en zijn mantelzorgers? Ik heb de oplossing niet, maar ondersteun in mijn praktijk vooral de mantelzorgers. Om allereerst hun stress systeem te reguleren, want ze staan altijd aan. In het zorgen, maar zeker ook in hun rouw proces. Daarnaast geef ik hun veel handvaten over hoe ze contact kunnen blijven houden en steeds weer opnieuw kunnen maken met degene met dementie. Om de persoon te blijven zien, ook al is degene niet meer dezelfde. De verbinding blijft, de liefde blijft, maar dan anders. *waar Hij staat kan ook Zij gelezen worden.
